برای مطالبه مهریه، صرف دانستن مبلغ آن کافی نیست؛ نوع سند ازدواج، وضعیت اموال همسر و مسیری که برای پیگیری انتخاب میشود میتواند روی ادامه پرونده اثر بگذارد. در این مطلب بررسی میکنیم برای گرفتن مهریه از کجا باید شروع کرد، بعد از ثبت درخواست چه اتفاقی میافتد و چه عواملی بر زمان وصول مهریه تأثیر دارند.
وقتی زنی تصمیم میگیرد مهریه خود را مطالبه کند، معمولاً اولین سؤال این است که باید به کجا مراجعه کند و چه کاری را زودتر انجام دهد. پاسخ برای همه پروندهها دقیقاً یکسان نیست؛ چون نوع سند ازدواج، وضعیت مالی زوج و وجود یا نبود اموال قابل شناسایی میتواند در انتخاب مسیر پیگیری مؤثر باشد.
قبل از اجرا گذاشتن مهریه چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
پیش از شروع، بهتر است اصل یا اطلاعات سند ازدواج، میزان و نوع مهریه و اطلاعاتی که درباره داراییهای همسر وجود دارد بررسی شود. اگر مهریه در سند رسمیازدواج درج شده باشد، این سند از اسناد لازمالاجرا محسوب میشود و امکان اقدام از طریق اجرای ثبت وجود دارد.
در عین حال، بسته به شرایط پرونده ممکن است پیگیری قضایی نیز مطرح شود. به همین دلیل بهتر است پیش از اقدام، صرفاً براساس تجربه یک پرونده دیگر تصمیم گرفته نشود و وضعیت همان پرونده بررسی شود.
اگر اطلاعاتی درباره ملک، خودرو، حساب بانکی، سهام یا سایر داراییهای زوج وجود دارد، مشخصکردن آنها از ابتدا نیز میتواند در ادامه روند اهمیت داشته باشد.
برای گرفتن مهریه از کجا باید شروع کرد؟
اینکه برای گرفتن مهریه از کجا شروع کنیم به وضعیت سند و شرایط پرونده بستگی دارد. در ازدواجی که سند رسمیوجود دارد، مهریه درجشده در سند قابلیت اجرا دارد و یکی از مسیرهای قانونی، درخواست صدور اجراییه و پیگیری از طریق اجرای اسناد رسمیاست.
در برخی شرایط نیز مطالبه مهریه از مسیر دادگاه خانواده مطرح میشود. بنابراین «اولین قدم» را بهتر است بررسی سند، میزان مهریه و انتخاب مسیر متناسب با پرونده بدانیم، نه صرفاً مراجعه بدون بررسی به یک مرجع مشخص.
از نظر قانونی نیز زن به محض وقوع عقد مالک مهریه میشود و اصل حق مطالبه آن وابسته به طلاق نیست. به بیان ساده، برای درخواست مهریه لازم نیست ابتدا درخواست طلاق مطرح شده باشد.
اگر مهریه را اجرا بگذاریم چه میشود؟
بعد از شروع فرایند مطالبه، موضوع از حالت یک درخواست شفاهی خارج میشود و وارد مسیر رسمیپیگیری میشود. در ادامه، با توجه به روشی که انتخاب شده است، اجراییه صادر و اقدامات مربوط به وصول طلب دنبال میشود.
اگر زوج مهریه را پرداخت کند، پرونده از این جهت تعیین تکلیف میشود. اما اگر پرداخت انجام نشود، موضوع شناسایی دارایی، توقیف اموال یا در شرایط دیگر بررسی توانایی مالی زوج میتواند اهمیت پیدا کند.
به همین دلیل، اجرای مهریه الزاماً به این معنا نیست که تمام مبلغ بلافاصله و یکجا دریافت خواهد شد. شرایط مالی بدهکار و وجود دارایی قابل وصول در نتیجه عملی پرونده نقش مهمیدارند.
اگر مرد مال داشته باشد، امکان توقیف آن وجود دارد؟
یکی از مهمترین موضوعات بعد از مطالبه مهریه، وجود اموال قابل توقیف است. در صورت فراهمبودن شرایط قانونی، برخی داراییها مانند ملک، خودرو، موجودی حساب یا سایر اموال متعلق به زوج میتوانند برای وصول مهریه مورد بررسی و توقیف قرار گیرند.
البته همه داراییها بدون استثنا قابل توقیف نیستند و مقررات مربوط به مستثنیات دین نیز باید در نظر گرفته شود. به همین دلیل صرف اطلاع از اینکه همسر مال دارد برای نتیجهگیری کافی نیست و باید مشخص شود آن مال از نظر قانونی قابل توقیف است یا خیر.
جزئیات توقیف اموال برای مهریه نیز بسته به نوع دارایی و وضعیت مالکیت آن متفاوت است.
اگر مالی از مرد پیدا نشود چه میشود؟
نبود مال قابل شناسایی به این معنا نیست که اصل مهریه از بین میرود. مهریه همچنان دِین زوج محسوب میشود، اما شیوه وصول آن ممکن است متفاوت شود.
در چنین شرایطی، وضعیت درآمد، توان مالی و درخواستهایی مانند اعسار و تقسیط میتوانند در ادامه پرونده مطرح شوند. نتیجه نیز به بررسی دادگاه و شرایط مالی شخص بستگی دارد و نمیتوان برای همه افراد یک میزان قسط یا پیشپرداخت ثابت تعیین کرد.
به همین دلیل، شناسایی وضعیت مالی زوج یکی از بخشهای مهم تصمیمگیری درباره نحوه پیگیری مهریه است.
دریافت مهریه چقدر طول میکشد؟
برای دریافت مهریه نمیتوان یک زمان ثابت و قابل تعمیم به همه پروندهها اعلام کرد. پروندهای که در آن مال مشخص و قابل توقیفی وجود دارد ممکن است با پروندهای که نیازمند استعلامهای بیشتر یا رسیدگی به اعسار است، روند متفاوتی داشته باشد.
نوع مسیر انتخابشده، وضعیت اموال، کاملبودن اطلاعات و مدارک، اعتراضهای احتمالی و نحوه پیگیری همگی میتوانند بر زمان تأثیر بگذارند.
بنابراین وعدههایی مانند دریافت قطعی مهریه در چند روز بدون بررسی پرونده قابل اتکا نیست. مهمتر از انتخاب سریعترین مسیر ظاهری، انتخاب روشی است که با وضعیت واقعی پرونده هماهنگی داشته باشد.
آیا میتوان پرونده مهریه را بدون حضور پیگیری کرد؟
بخشی از اقدامات مربوط به پرونده مهریه در صورت اعطای اختیارات لازم میتواند توسط وکیل پیگیری شود. این موضوع بهخصوص برای افرادی که امکان رفتوآمد مکرر ندارند یا خارج از ایران زندگی میکنند اهمیت بیشتری دارد.
موسسه حقوقی دادنیک خدمات حقوقی خود را با امکان پیگیری غیرحضوری ارائه میکند و براساس شرایط پرونده، بخشهای قابل واگذاری میتواند توسط وکیل پیگیری شود. در این مدل، هدف کاهش نیاز موکل به حضور و پیگیری مستقیم مراحل است؛ نه تضمین نتیجه یا مدت مشخص برای وصول مهریه.
جمعبندی؛ برای مطالبه مهریه عجله نکنید، مسیر درست را انتخاب کنید
اگر تصمیم به مطالبه مهریه گرفتهاید، اولین اقدام بهتر است بررسی سند ازدواج، میزان مهریه و شرایط مالی زوج باشد. بعد از آن میتوان مشخص کرد کدام مسیر قانونی برای شروع و ادامه پرونده متناسبتر است.
وجود اموال قابل توقیف، نحوه شناسایی داراییها و وضعیت مالی زوج میتواند بر ادامه روند و مدت وصول اثر بگذارد. بنابراین بهجای تمرکز صرف روی این سؤال که «چطور سریعتر مهریه را بگیریم»، بهتر است از ابتدا مسیر پرونده براساس شرایط واقعی آن انتخاب شود تا احتمال اقدامات اشتباه و پیگیریهای اضافه کمتر شود.