اینترنت, سرمایه گذاری, علم و فناوری, کسب و کار

همه آن چیزهایی که باید درباره NFT بدانیم

NFT

حوزه دیجیتال روز به روز در حال گسترش است.بشر با چنان سرعتی در حال سامان دهی به تحولی دیجیتال در تمام زیرساخت‌ها و بستر‌های اجتماعی، فرهنگی، ارتباطی، اقتصادی و زیست بوم خود است که به نظر می‌رسد دهه آینده هیچ یک از مناسبات سنتی فعلی در زندگی مردم جهان جایی نخواهند داشت و تمام فرایند‌ها و روندهای زیست بوم بشر با امکانات و ابزارهای دیجیتال جایگزین و عجین خواهد بود.

اقتصاد از جمله حوزه‌هایی است که شاید با سرعت بیشتری نسبت به حوزه‌های دیگر در حال دیجیتالی شدن است. از رمز ارزها گرفته تا ترانزاکشن‌های لحظه ای و حضور عنصر دیجیتال در عرضه هنر و خلاقیت که این روزها در قالب NFT متجلی شده است.

NFTچیست و چه چیزی نیست؟‌

شکی نیست که NFT پدیده مدرنی در عرصه اقتصاد دیجیتال و اقتصاد هنر است که متکی به خلق ارزش و ارزش افزوده است. اما این عرصه شامل نکات، ملاحظات و ویژگی‌هایی است که آن را با سایر حوزه‌های سرمایه‌گذاری دیجیتال متفاوت می‌کند. در ادامه به بررسی این وجوه تفاوت و تمایز خواهیم پرداخت. اما پیش از آن ببینیم NFT چیست و برخلاف تصور برخی از افراد، چه چیزی نیست؟

ان اف تی از نظر واژگانی یعنی چه؟

خصلت انحصاری ان اف تی در نام آن نهفته است؛ یعنی غیر قابل معاوضه بودن و نداشتن نمونه ثانویه. کلمه NFT از حروف اختصاری Non-Fungible Token گرفته شده است. این عبارت یعنی: غیر قابل معاوضه بودن که همانا ویژگی منحصر به فرد ان اف تی است. یعنی محصولات، آثار هنری یا هر پدیده دیگری که در قالب توکن‌های NFT عرضه می‌شوند. برای روشن تر شدن مساله مثالی می‌زنیم.

تصور کنید شما یک نسخه کپی، یا یک نسخه اسکرین شات از نقاشی معروف «کفش‌های کهنه» یا Pair of Old Shoes اثر ونسان ونگوگ در اختیار دارید.آیا این نسخه شما دارای ارزش و اعتبار خاصی است؟ آیا می‌توانید از آن به عنوان یک دارایی در عرصه اقتصاد هنر نام ببرید؟ آیا کسی برای خرید این تصویر حاضر است پولی پرداخت کند؟ طبیعی است که جواب همه این سوال‌ها منفی است. تنها نسخه انحصاری این اثر همان نسخه اصلی است که از آن فقط یک نسخه وجود دارد و تنها در اختیار یک کلکسیونر یا یک موزه است. به این مثال می‌توان صدها مورد دیگر را اضافه کرد. مثلا چرا یک کلکسیونر حاضر است مبلغ گزافی برای در اختیار گرفتن قلم خودنویس ارنست همینگوی بپردازد. طبیعی است که برای یگانه بودن و منحصر به فرد بودن این شی است. مثلا برای این که همینگوی با همین خودنویس «برف‌های کلیمانجارو» را نوشته است.

آثار هنری، اشیا و پدیده‌هایی که در قالب ان اف تی تولید، نگهداری و عرضه می‌شوند و دقیقا به خاطر انحصاری بودنشان اهمیت دارند. از این اشیا و آثار هنری فقط یک نسخه وجود دارد که به صورت دیجیتال (درست مانند ارزهای دیجیتال) رمزگذاری شده و نگهداری می‌شوند که می‌توانند در فرمت‌هایی مانند GPEG یا GIF و امثال آن باشند.

در حقیقت ارزش NFT‌ها به این است که خریدار یا مالک این کالای دیجیتال اطمینان دارد که این اثر دارای شناسنامه انحصاری و قابل احراز هویت است و غیر از او هیچ شخص دیگری در جهان آن را در اختیار ندارد و نخواهد داشت.

در ادامه به صورت فهرست‌وار به برخی از خصوصیت‌های NFT‌ها به عنوان گواهی‌نامه تملک نامکرر، بر بستر دیجیتال اشاره می‌کنیم:‌

  • ان اف تی‌ها توکن‌هایی هستند که مابه ازا ندارند و امکان تهاتر یا معادل‌گذاری ارزش آن‌ها میسر نیست.
  • ان اف تی‌ها یک سند هوشمند هستند که بر بستر پلفترم‌های اوپن سورس ایجاد می‌شوند. یعنی هر کسی می‌تواند یک سند هوشمند انحصاری برای یک اثر یا شی ایجاد کرده و معمولا بر بستر شبکه‌های بلاکچین مانند اتریوم یا فروشگاه‌های ان اف تی منتشر کند.
  • ان اف تی‌ها می‌توانند شامل هر چیزی باشند. مانند اولین توییتی که در تاریخ منتشر شد، بلیت کنسرت یک گروه راک قدیمی، یادداشت‌های اورجینال یک اثر ادبی که توسط نویسنده اش نوشته شده است. دستور و امضای فلان حکم تاریخی توسط یک رییس جمهور و صدها مورد دیگر. با این حال باید گفت ان اف تی‌ها بیشتر آثار هنری را شامل می‌شوند.

چرا NFT‌ها برای مردم مهم هستند؟

واقعیت این که دلیل ارزش ان اف تی‌ها بی شباهت به دلیل ارزش طلا نیست. طلا یک پدیده کمیاب انحصاری است و بالا بودن قیمت آن به این خاطر است. از طرف دیگر نسل بشر علاقه شدیدی به تملک اشیا و پدیده‌های انحصاری دارد. دلیل خلق ارزش در کتاب رکوردهای گینس هم دقیقا همین مساله است؛ یگانه بودن. ممتاز بودن. اولین بودن.آخرین بودن. بدون مشابه بودن و… این‌ها همه عواملی هستند که باعث می‌شود یک سند هوشمند دیجیتال مثلا اولین توییت جک دوروسی به قیمتی نزدیک به 3 میلیون دلار توسط یک هموطن خریداری شود.

تفاوت NFT با سایر اشکال ثروت

از یک نظر ثروت‌هایی که در قالب ان اف تی خلق می‌شوند کاملا بی نظیر هستند. دلیل این یگانه بودن در همان موضوع «عدم معادل گزینی» یا Non-Fungible بودن این توکن انحصاری است. مثلا اگر شما یک بیت کوین به کسی بدهید و سال دیگر یک بیت کوین از او پس بگیرید، آیا این همان بیت کوین است یا معادل ارزشی آن را دارید پس می‌گیرید؟ طبیعی است که معادل آن است. اگر شما 10 گرم طلا به کسی قرض بدهید و سال بعد پس بگیرید، انتظار دارید همان شی با همان شکل و شمایل و نوع مصرف را به شما پس دهند؟. در اغلب موارد این مساله اهمیتی ندارد و شما فقط 10 گرم طلا انتظار دارید، فارغ از شکل آن. رواج پول در جهان هم بر همین فلسفه استوار است. معادل ارزشی یک دلار مهم است و نه برگه ای که تعیین کننده مصداق این ارزش است. میلیاردها برگه یک دلاری در جهان وجود دارد که همان ارزش را دارند.

حال تصور کنید که شما مالک یک سند هوشمند یا توکن هستید که مالکیت انحصاری و رمزگذاری شده برگه نت اورجینال ترانه The Wall  را به شما واگذار می‌کند. اگر شما این اثر را به کسی قرض دهید می‌توانید سال بعد معادل آن را دریافت کنید؟ جواب منفی است. شما باید خود این اثر را دریافت کنید. این تفاوت NFT با ارز‌های دیجیتال و سایر اشکال ثروت است. در ادامه به چند فاکتور تفاوت NFT در مقایسه با سایر رمز ارز‌ها می‌پردازیم:‌

  • مهم ترین ویژگی ان اف تی این است که ساخت آن ساده است. یعنی مانند تولید سایر اشکال کریپتوکارنسی‌ها نیاز به مصرف انرژی و سایر تجهیزات لازم ندارد و هرکسی می‌تواند دست به این کار بزند. یعنی حتی می‌توان با یک گوشی هوشمند هم به ساخت ان اف تی اقدام کرد.
  • توکن‌های NFT از سوی صرافی‌های ارز دیجیتال معامله نمی‌شوند و افراد می‌توانند به طور مستقیم با یکدیگر معامله کرده و حتی در بازارهای آنلاین مانند EBay آن را به فروش برسانند. مهم ترین مرجع فروش ان اف تی‌ها فروشگاه‌های مخصوص ان اف تی هستند.
  • مالک یک توکن NFT برخلاف سایر ارزهای دیجیتال مشخص است و هویت دارد.
  • بازار توکن‌های NFT پیرو تحولات بازار و براساس الگوهای سایر بازارهای مالی نیست و ارزش یک توکن ان اف تی به خاطر ذات آن مشخص می‌شود.
  • ساخت توکن NFT بسیار ساده است و قیمت هر توکن ممکن است از کسری از یک دلار تا میلیون‌ها دلار در نوسان باشد.
  • پدیده ان اف تی می‌تواند در آینده بسیار فراگیر شود. در واقع ما در حال وارد شدن به عصر توکن‌های ان اف تی هستیم و مردم می‌توانند انواع هنرهای دیجیتال، از یک جلد کاست قدیمی‌تا هر چیز دارای ارزش بنیادین را در فروشگاه‌های NFT به معرض فروش بگذارند.

چطور می‌توان NFT ساخت؟‌

همان طور که گفتیم ساخت ان اف تی برای هر کسی میسر است. این خلق ارزش بر بستر پلتفرم‌های اوپن سورس یا «منبع باز» صورت می‌گیرد. اهمیت ان اف تی‌ها هم در این است که هر کسی می‌تواند بر بستر یک پلتفرم دیجیتال به خلق ارزش بپردازد. یعنی پدیده‌های روز می‌توانند با ایجاد یک سند دیجیتال به ارزش تبدیل شده و در آینده به ارزش آنها اضافه شود و خلق ثروت صورت گیرد. اگر شما آخرین کنسرت محمد رضا شجریان را رفته اید و بلیت آن را هنوز در اختیار دارید می‌توانید با ایجاد یک سند دیجیتال از آن یک پدیده ارزشمند بسازید. حال می‌توانید بگویید که صدها نفر هم این کنسرت را دیده اند و صدها معادل برای آن وجود دارد. خیر این طور نیست. این بلیت انحصاری است با توجه به شماره صندلی و هویت کسی که آن را خریده است، شکل پاره شده آن و بسیاری از فاکتورهای دیگر ارزش گذاری می‌شود.

با NFT نمی‌توان یک شبه ثروتمند شد

نکته دیگری که باید به طور مستقل به آن پرداخت این است که اگرچه ساخت ان اف تی بسیار ساده است. به همان دلیل و به همان میزان احتمال ثروتمند شدن یک شبه یا پول دار شدن به خاطر نوسانات بازار وجود ندارد.

احتمالا همه ما چیزهایی درباره فروش 390 هزار دلاری یک ویدیوی 50 ثانیه ای از سوی گرایمز Grimes خواننده کانادایی و نامزد ایلان ماسک یا فروش یک توییت از سوی جک دوروسی به قیمت سه میلیون دلار یا مواردی از این دست شنیده‌ایم. اما واقعیت این است که این تجارت بیشتر متکی به ماهیت افراد و اعتبار آن‌ها هم هست.گرایمز یک خوانند مشهور است و جک دوروسی مدیر عامل توییتر. طبیعی است که استقبال از آثار هنری افراد عادی به مراتب کمتر و احتمال ثروتمند شدن سریع برای آن‌ها محدودتر است.

چطور می‌توان توکن NFT ساخت؟‌

خوش بختانه برای ساختن توکن‌های ان اف تی لازم نیست که دانش و مهارت بالایی در زمینه بلاکچین، رمز ارزها و دنیای دیجیتال داشته باشیم. هر کسی می‌تواند با کمک چند ابزار ساده و با در اختیار داشتن مقداری کمی‌اتر که این روزها بسیاری از افراد در اختیار دارند، توکن NFT بسازد.

مهم ترین نکته در ساختن توکن‌های ان اف تی داشتن یک Wallet یا کیف پول دیجیتال است که مقداری اتریوم در آن قرار داشته باشد. داشتن این ولت به کاربر امکان می‌دهد که بعد از ساخت ان اف تی خود وارد فروشگاه‌های NFT شده و کالای خود را در معرض فروش قرار دهد. برای داشتن ولت هم می‌توان از پلتفرم‌هایی مانند coinbase  یا Rainbow و…استفاده کرد.

در ادامه به صورت فهرست وار روند ساخت توکن‌های شخصی ان اف تی را ذکر می‌کنیم:‌

  • یک ولت یا کیف پول دیجیتال از پلتفرم‌های موجود تهیه کنید تا هزینه تبدیل اثرتان به NFT را بتوانید بپردازید.
  • مقداری اتریوم بخرید. این کار از صرافی‌های ایرانی هم امکان پذیر است.
  • اتریوم خریداری شده را به کیف پول دیجیتال خود انتقال دهید.
  • یک فروشگاه یا پلتفرم انتخاب کنید که به شما امکان تبدیل اثرتان به ان اف تی را می‌دهد. برای مثال می‌توانید به فروشگاه Rarible  یا  Nify Gateway یا Open Sea بروید و ولت خود را به آن متصل کنید.
  • وقتی که کیف پول شما به فروشگاه متصل شد حالا شما یک کاربر جهان آزاد توکن‌های ان اف تی هستید و می‌تواند ان اف تی خود را در معرض دید میلیون‌ها نفر قرار دهید. برای اثر خود قیمتی تعیین کنید و به فروش برسانید.

راه‌های ارتباط با بی مثل مارکت

برای کسب اطلاعات بیشتر و شروع معامله در بازار دارایی‌های دیجیتال می‌توانید به سایت بی‌مِثل مارکت به نشانی bimeslmarket.com مراجعه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *